सर्लाही, ११ माघ । खगोलविद्हरूले अन्तरिक्षमा एउटा अत्यन्तै विशाल र अनौठो ढङ्गले हल्लिने ब्ल्याक होल जेट फेला पारेका छन्, जसले ग्यालेक्सीहरूको विकास र संरचनाबारे हालसम्मका वैज्ञानिक मान्यताहरूमा नयाँ आयाम थपेको छ ।
भीभी ३४० ए नामक ग्यालेक्सीको केन्द्रमा रहेको यो ब्ल्याक होलबाट निस्किएको ऊर्जाको प्रवाह वा जेट झन्डै एउटा सिङ्गो ग्यालेक्सीकै चौडाइ जत्तिकै विशाल छ ।
यो जेट सामान्यतया देखिने सिधा रेखामा नभई कुनै घुमिरहेको लट्टू जस्तै हल्लिँदै अघि बढेको पाइएको छ, जसका कारण अन्तरिक्षमा यसले एउटा विशाल अंग्रेजी अक्षर ‘एस’ आकारको आकृति बनाएको छ ।
वैज्ञानिकहरूका अनुसार यो ‘प्रिसेसन’ भनिने प्रक्रियाले ब्रह्माण्डका ग्यालेक्सीहरू कसरी परिवर्तन हुन्छन् भन्ने कुरा बुझ्न नयाँ ढोका खोलेको छ ।
यस अनुसन्धानले देखाए अनुसार यो शक्तिशाली जेटले आफ्नो वरिपरिको ग्यालेक्सीमा रहेका ग्यासहरूलाई अत्यन्तै तीव्र गतिमा बाहिर धकेलिरहेको छ ।
ग्यालेक्सीभित्र ताराहरू बन्नका लागि आवश्यक पर्ने चिसो ग्यासलाई यसरी बाहिर मिल्काउँदा नयाँ ताराहरूको जन्म प्रक्रिया नै रोकिने खतरा पैदा भएको छ ।
अध्ययनका अनुसार यो जेटका कारण प्रत्येक वर्ष झन्डै २० वटा सूर्य बराबरको ग्यास ग्यालेक्सीबाट बाहिर निस्किरहेको छ, जसले गर्दा समयसँगै यो ग्यालेक्सी ‘मृत’ अवस्थामा पुग्न सक्छ ।
यसअघि यस्ता शक्तिशाली प्रभावहरू केवल पुराना र ठूला ग्यालेक्सीहरूमा मात्र देखिने गरिन्थ्यो, तर यो युवा ग्यालेक्सीमा देखिएको प्रभावले वैज्ञानिकहरूलाई चकित बनाएको छ ।
नासाको जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप (जेडब्ल्यूएसटी) र अन्य शक्तिशाली रेडियो टेलिस्कोपहरूको सहयोगमा गरिएको यो खोजले ब्ल्याक होल र ग्यालेक्सी बीचको सम्बन्धलाई झनै रहस्यमय बनाएको छ ।
कुनै पनि ग्यालेक्सीको आकार र त्यसमा हुने ताराहरूको सङ्ख्या निर्धारण गर्न केन्द्रमा रहेको ब्ल्याक होलको जेटले कतिसम्म शक्तिशाली भूमिका खेल्छ भन्ने कुरा यसले प्रमाणित गरेको छ ।
खगोलविद्हरूले यस खोजलाई ब्रह्माण्डीय विकासको अध्ययनमा एउटा महत्त्वपूर्ण कोसेढुङ्गा मानेका छन्, जसले भविष्यमा अन्य ग्यालेक्सीहरूको अध्ययन गर्ने तरिकालाई समेत परिवर्तन गरिदिनेछ ।–साइन्स डेलीबाट