काठमाडौं, १८ वैशाख । गएको वर्ष सन् २०२५ मा डिजिटल ठगीका कारण झन्डै २५ लाख भारतीयहरूले २ अर्ब ५० करोड डलर गुमाएका छन् । सन् २०२१ देखि डिजिटल ठगीका घटनामा ४ हजार ३०० प्रतिशतले वृद्धि भएको बीबीसीले जनाएको छ ।
भारतमा पछिल्लो आधा दशकमा डिजिटल भुक्तानीको अभूतपूर्व प्रयोगसँगै यस्तो ठगीमा चिन्ताजनक वृद्धि देखिएको हो । डिजिटल ठगीका घटना तीव्र गतिमा बढेसँगै भारतको केन्द्रीय बैंक ‘भारतीय रिजर्भ बैंक’ (आरबीआई) ले हस्तक्षेप गर्न शुरू गरेको छ ।
यस महिनाको शुरू सार्वजनिक भएको छलफल पत्रमा केन्द्रीय बैंकले समस्या समाधान गर्न धेरै उपायहरूमाथि विचार गरिरहेको बताएको थियो ।
यसमा खाता–देखि–खाता लेनदेनमा भुक्तानीकर्ताको बीचमा एक घण्टाको ढिलाइ र कमजोर वर्गहरूले गर्ने उच्च–मूल्यको डिजिटल भुक्तानीहरूका लागि ‘विश्वसनीय व्यक्ति’ द्वारा अतिरिक्त प्रमाणीकरण समावेश छ ।
विज्ञहरूले आरबीआईको सक्रिय अडान स्वागतयोग्य कदम भए पनि सार्वजनिक टिप्पणी र प्रतिक्रियापछि अन्तिम रूप दिइने यी प्रस्तावहरूको सीमित प्रभाव मात्र पर्न सक्ने बताएका खबरमा उल्लेख छ ।
केन्द्रीय बैंकले शैक्षिक पहलहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ, अमिताभ बच्चनजस्ता कलाकारहरूलाई समावेश गर्दै र उच्च–दर्शकता भएका आईपीएल क्रिकेट खेलहरूलाई उनीहरूको अभियानहरू अगाडि बढाउन प्रयोग गर्दै आएको छ । तर एक अग्रणी नियामक प्रविधि कम्पनी ‘आईडीएफवाई’ का वृजु रे डिजिटल साक्षरता सुधार गर्न थप लगानी आवश्यक रहेकाे बताउनुहुन्छ ।