सर्लाही, २५ असार । आफ्नो गाँस कटाएर र पसिना बगाएर सहकारीमा जम्मा गरेको रकम डुब्ने चिन्ताले पिरोलिरहेकाहरूका लागि लामो समयको अन्योल र निराशा चिर्न ‘समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समिति’ ले आफ्नो सक्रियता तीव्र पारेको छ ।
पछिल्लो समय झण्डै साढे ४ करोडभन्दा बढी बचत फिर्ता भएको छ भने ठूला ऋणीहरूलाई कालोसूचीमा राख्नेदेखि राहदानी रोक्का गर्नेसम्मको तयारीले पीडितले ढिलै भए पनि मल्हमको मसुस गर्न थालेको बताएका छन् ।
समितिकी निमित्त सदस्य सचिव भावना पोखरेलले गत वैशाखदेखि असार १५ सम्म बचत फिर्ता, ऋण असुली र प्रणालीगत सुधारका क्षेत्रमा उल्लेख्य प्रगति हासिल गरेको बताइन् । यो बीचमा ४ करोड ४३ लाख ४८ हजार रूपैयाँ बराबरको बचत फिर्ता तथा मिलान भएको छ ।
समितिका अनुसार यस्तो छ ३ महिनाको प्रगति-
चत फिर्ता: १७५४ जना बचतकर्तालाई २ करोड ६३ लाख ९० हजार फिर्ता।
बचत मिलान: १४१ जना बचतकर्ताको १ करोड ७९ लाख ५७ हजार मिलान।
ऋण असुली: १५४ जना ऋणीहरूबाट ४ करोड ३२ लाख ८२ हजार असुल।
वैशाख महिनामा ७७ ऋणीबाट ३ करोड ४० लाख ८ हजार ऋण रकम र ५९ बचतकर्ताको एक करोड ११ लाख ९७ हजार बचतमध्ये २९ लाख ९ हजार बचत मिलान गरी २ रोड ७ लाख ३७ हजार दाखिला भएको थियो ।
जेठ महिनामा ५३ ऋणीबाट एक करोड २७ लाख २७ हजार ऋण र ५३ बचतकर्ताको २३ लाख ८६ हजार बचतमध्ये १४ लाख ३५ हजार बचत मिलान गरी एक करोड २० लाख ४६ हजार दाखिला भएको छ ।
असारको १५ सम्म २४ ऋणीबाट २ करोड ३३ लाख १९ हजार ऋण र २९ बचतकर्ताको एक करोड ६४ लाख ३२ हजार बचतमध्ये एक करोड ३६ लाख १२ हजार बचत मिलान गरी ९४ लाख ९७ हजार दाखिला भएको तथ्यांक छ ।
कुन-कुन सहकारीका बचतकर्ताले पाए राहत ?
समितिले समस्याग्रस्त सहकारीका रुजु भएका मागदाबीमध्ये १० हजार रूपैयाँमुनिका रकम फरफारक गरिरहेको छ । बचत फिर्ता पाउने सहकारीहरूमध्ये सबैभन्दा बढी रकम तुलसी बहुमुखी सहकारीका १५८ जनाको २ करोड ५३ हजार रूपैयाँ छ । संख्याका आधारमा सबैभन्दा धेरै शिव शिखरकाको फिर्ता भएको छ ।
हेर्नुहोस् विवरण
| सहकारीको नाम | लाभान्वित संख्या | फिर्ता भएको रकम |
| तुलसी बहुमुखी सहकारी | १५८ जना | २ करोड ५३ हजार |
| शिव शिखर सहकारी | ८६९ जना | ३२ लाख ६६ हजार |
| श्री लालीगुँरास सहकारी | ३४९ जना | ११ लाख ६२ हजार |
| कान्तिपुर सेभिङ्ग | २१५ जना | ९ लाख ८९ हजार |
| कृषि विकास बहुउद्देश्यीय | ८८ जना | ५ लाख १३ हजार |
| ओरेण्टल को-अपरेटिभ | २३ जना | १ लाख ४२ हजार |
| गोरखा सेभिङ | २६ जना | १ लाख ४० हजार |
हाम्रो सगरमाथाका १३ जना बचतकर्ताले ४३ हजार, पशुपति सेभिङका ७ जनाले ४१ हजार र नागरिक कल्याण सहकारीका ६ जनाले ३७ हजार फिर्ता पाएका छन् । पोखरेलका अनुसार बचतकर्ता र ऋणीहरूको सहजताका लागि मिलान तथा फरफारकको संयुक्त निवेदन लिने काम भइरहेको छ ।
लुःनिभा बहुउद्देश्यीय सहकारी र नेपाल सहकारी वित्तीय संस्था लिमिटेडजस्ता सहकारीहरूसँग समस्या समाधानको कार्ययोजना माग गरी छलफल अघि बढाइएको छ । हाल पहिचान भएका २३ वटा समस्याग्रस्त सहकारीमध्ये ३ वटा सहकारीको हिसाब राफसाफ गरिएको छ ।
दोस्रो चरणमा २५ हजारसम्म फिर्ता गरिँदै
सदस्य सचिव रविन ढकालका अनुसार दोस्रो चरणमा ज्येष्ठ नागरिक, प्राणघातक रोग लागेका व्यक्ति र एकल महिलालाई प्राथमिकता दिएर बचत फिर्ता गर्ने तयारी भइरहेको छ ।
उनले भने, ‘१० हजारसम्मको बचत फिर्तालाई हामीले उच्च प्राथमिकता दिएर फिर्ता गर्यौँ । अब दोस्रो चरणमा बचत फिर्ता कार्य थाल्दैछौँ ।’
पीडितहरूलाई कुल बचतको बढीमा आधा ५० प्रतिशतसम्म रकम फिर्ता दिइनेछ । यसको सुरुवातमा बचतको बढीमा २५ हजार रूपैयाँसम्म दिने गरी तयारी थालिएको सदस्य सचिव ढकालले जानकारी दिए ।
‘दोस्रो चरणमा प्राथमिकतामा परेका बचतकर्तालाई शुरुमा बढीमा २५ हजार रूपैयाँसम्म दिन्छौँ । त्यसभन्दा कम बचत हुनेहरूलाई १२ हजार ५ सय रूपैयाँ दिने गरेर हामीले तयारी थालेका छौँ’, उनले भने ।
बचत रकम फिर्ता गराउन र सहकारी क्षेत्रको बेथिति सुधार्न कार्ययोजना बनाएर अघि बढिरहेको समितिका अधिकारी बताउँछन् । सहकारीका मार्टहरूको सम्पत्ति व्यवस्थापन गर्नेदेखि नियन्त्रणमा लिइएका सवारी साधनहरूलाई लिलामको प्रक्रिया पनि सुरू गरिएको छ ।
ठूला ऋणी, सञ्चालक, व्यवस्थापक र जिम्मेवार कर्मचारीहरूको पहिचान गरी उनीहरूलाई कालोसूचीमा समावेश गर्न कर्जा सूचना केन्द्रमा पत्राचार गर्ने भएको छ । साथै उनीहरूको राहदानी रोक्का गर्न र स्थानीय तहबाट प्रवाह हुने सेवा सुविधाहरूमा रोक लगाउन सम्बन्धित निकायहरूमा पत्राचार कार्यलाई थप प्रभावकारी बनाइने भएको छ ।
नेपाल बाहिर विदेशमा रहेका ऋणीहरूसँग ह्वाट्सएप लगायत भर्चुअल माध्यमबाट सम्पर्क गरी असुलीको ताकेता गरिने समितिले जनाएको छ । हाल साना ऋणीहरू समितिको सम्पर्कमा आउने क्रम जारी रहे पनि ठूला ऋणीहरु भने सम्पर्कमा आएका छैनन् ।